• Binnen 3 dagen starten
  • Maatwerk
  • Betrokken en deskundige hulp

Angst,-Paniek,-Dwang

Bijna 20% van de Nederlanders krijgt in het leven een angststoornis. Vrouwen hebben vaker een angststoornis dan mannen. Het gaat om serieuze klachten, die je kwaliteit van leven ernstig aantasten.

Angst is een pijnlijk gevoel van onbehagen en van een mogelijk dreigend gevaar. Als de omgeving geen aanleiding geeft voor angst, spreekt met van een angststoornis. Iedereen is wel eens angstig. Maar bij een angststoornis is die angst ongegrond: de omstandigheden vormen geen aanleiding voor de angst.

Er zijn drie criteria die het onderscheid bepalen tussen angst en een angststoornis:

  1. Als je meer dan één uur per dag last hebt van angst
  2. De angst moet zo’n impact hebben op het dagelijkse leven dat je niet goed meer functioneert
  3. Er moet een gevoel van onvermogen zijn om zelf de situatie te veranderen

Martin Luther King

Soorten angststoornissen

De term angststoornis is een verzamelnaam. Hieronder volgt een korte beschrijving van de meest voorkomende soorten angsten. Meer informatie is te vinden onder de specifieke vormen.

  • Een paniekstoornis wordt gekenmerkt door aanvallen (paniekaanval) van een steeds terugkerende, overweldigende angst. Een paniekaanval is een korte, hevige angst die vaak onverwachts optreedt. Er horen lichamelijke verschijnselen bij, zoals hartkloppingen, zweten, ademnood, duizeligheid, een beklemmend gevoel op de borst, trillen of beven, misselijkheid en opvliegers of koude rillingen.
  • Een fobie is een angst voor een specifiek object of een specifieke situatie, zoals bij angst voor spinnen of voor de tandarts. Vaak weet je dat de angst overdreven en ongegrond is, en toch wint de angst het bijna altijd van je besef. Je doet er bij een fobie alles om de gevreesde situatie te vermijden. Mislukt dit, dan ontstaat een paniekaanval of extreme angst, met bijbehorende lichamelijke verschijnselen.
  • Daarentegen is bij een gegeneraliseerde angst sprake van een continue gespannenheid, waarbij je piekert over alledaagse dingen, zoals je gezondheid of je werk. Het wordt ook wel de piekerstoornis genoemd.
  • Een combinatie hebben van angststoornissen komt vaak voor. Een bekend voorbeeld is pleinvrees (agorafobie), waarbij zowel paniek als sociale angst een rol kan spelen. De stoornissen staan niet los van elkaar. Soms staat de paniek op de voorgrond, soms juist angst voor sociale omstandigheden. Dat kan per persoon ook veranderen met de tijd.

Oorzaken angst

Bij het ontstaan van angststoornissen kunnen zowel biologische, sociale als psychische factoren een rol spelen.


Sommige mensen hebben erfelijke aanleg om een angststoornis te ontwikkelen. Ook zijn er aanwijzingen dat angstverschijnselen kunnen ontstaan als gevolg van beschadiging door een hersenaandoening, bijvoorbeeld door de ziekte van Parkinson of na een herseninfarct. Geslacht kan ook bepalend zijn. Zo lijden vrouwen vaker aan angststoornissen dan mannen.


Dit zijn factoren die te maken hebben met ervaringen met anderen en de omgeving waarin je leeft, zoals onveilige situaties in iemands jeugd, gepest worden of het meemaken van een trauma. Ook werkloosheid, laag inkomen, lage opleiding, eenzaamheid en een gebrek aan sociale steun zijn risicofactoren. De invloed van opvoeding is echter klein. Te beschermende, angstige of kritische opvoedstijlen hebben geen noemenswaardig effect.


Hier gaat het om eigenschappen of karaktertrekken die het risico op een angststoornis kunnen verhogen. Introversie bijvoorbeeld: de focus op de eigen gevoelens en gedachten. Maar ook neuroticisme (emotionele onstabiliteit).


Therapie

Als je deze symptomen bij jezelf merkt, en het is niet gelukt hier uit je zelf vanaf te komen, is het verstandig om hulp hiervoor te gaan zoeken. Schematherapie is bij uitstek een geschikte vorm van therapie om te zoeken naar de oorzaak van deze vorm van angst, en daarna te gaan werken aan de vermindering van de klachten.