• Binnen 3 dagen starten
  • Maatwerk
  • Betrokken en deskundige hulp

Narcisme

Narcistisch slachtoffer syndroom | Praktijk Hart vs Brein

Narcistische persoonlijkheidsstoornis - de gevolgen

Narcistische mishandeling werd oorspronkelijk gebruikt om aan te geven dat ouders het van een kind vragen om de eigen ik en wil op te geven om te voorzien in de behoeften van de ouders. Tegenwoordig wordt er ook mee verwezen naar volwassen (partner/familie/collega/sociale) relaties.

Narcistisch misbruik is een ernstig verzwakkende ervaring, waarbij een individu ongunstig is beïnvloed door het gedrag van een persoon met de narcistische persoonlijkheidsstoornis. Helaas is het voor veel mensen niet duidelijk wat wel of geen misbruik is. Het probleem met narcistisch misbruik is dat de symptomen moeilijk te herkennen zijn. Dit komt mede door het perfecte masker van de narcist en de ontkenning en zelftwijfel van zijn/haar slachtoffers.

Narcistische ouders

Zag het gezin waarin je bent opgegroeid er richting de buitenwereld altijd normaal uit? Maar kwamen binnen het gezin pathologisch liegen, manipulatie, geestelijk/lichamelijk of emotioneel misbruik voor? Dan is de kans groot dat je te maken hebt gehad met een narcistische ouder of ouders.

Kinderen van een narcistische ouder of zelfs ouders leren al heel vroeg dat zij niet bevestigd worden als persoon, maar dat alleen bij goed presteren zij geprezen worden. Vanaf hun geboorte is het zelfgevoel en de eigen ik beschadigd, door overdreven prijzen, miskenning of negeren van het bestaan.

In de praktijk zien we dat het voor volwassenen kinderen van narcistische ouder(s) vaak heel moeilijk is om de waarheid van hun jeugd onder ogen te zien. Het kan jaren duren voordat alle schellen van de ogen zijn gevallen en alle kwartjes vallen. Hier zijn verschillende redenen voor.

De effecten van opgroeien bij narcistische ouders verschillen per persoon. Sommige kinderen kunnen zich door de kilheid van hun ouders zelf tot narcist ontwikkelen. Maar veel vaker ontwikkelen ze zich tot opvallend zorgzame volwassenen, die tot het uiterste gaan om het de ander naar de zin te maken. Met nadruk op de ander, want als het om henzelf gaat, worstelen ze vaak met zelfkritiek, onzekerheid en faalangst. Alsof er constant een stemmetje in hun hoofd zit dat zegt: ‘Zie je nou, ik zei toch al dat het je niet zou lukken?’

Narcistische partner

In een relatie zijn narcisten gevaarlijk. Ze zullen alles doen om de partner in hun macht te houden en vooral geen macht weg te geven. Een narcist zal nooit afhankelijk willen worden van zijn partner en zal er alles aan doen om dit voor elkaar te krijgen. Afhankelijk worden van een ander, is namelijk ook de kans om gekwetst te worden.

Klachten

Wanneer je klachten/symptomen van narcistische mishandeling ervaart en wanneer je deze bespreekbaar probeert te maken kunnen de genoemde symptomen tegen* je worden gebruikt.  

*"Alles wat jij ervaart komt omdat jij ook niet de makkelijkste bent".

Slachtoffers van narcistisch misbruik hebben veel overeenkomende klachten/kenmerken van een angststoornis of depressie.

Gaslighting 

Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie waarbij iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis erop uit is het slachtoffer (tegenstander) mentaal te ontredderen. Dit probeert hij/zij te bewerkstelligen door bij jou twijfel te zaaien aan het eigen gezonde verstand. Hij/zij zal de werkelijkheid glashard ontkennen, of precies het tegendeel beweren van eerder door hem gedane uitspraken.

Sensitieve narcist

Deze persoon blaakt niet van overdreven zelfvertrouwen en eigendunk. Sensitieve narcisten houden zich veel meer op de achtergrond. Ze brallen niet zo openlijk en scheppen niet zo op. Ze verleiden je niet met aandacht, rozen en romantische uitjes. De sensitieve narcist oefent op een heel andere manier een geheimzinnige aantrekkingskracht uit. Hij of zij betovert je met de persona van de nobele, lijdende prins of prinses die zo veel in zich heeft, maar er tragisch genoeg maar nooit toe komt echt in zijn eigen kracht en op eigen benen te gaan staan. Het verwarrende is dat sensitieve narcisten vaak wel degelijk veel sluimerende talenten hebben. Vaak zit er ook een kern van waarheid in hun tragische verhaal: sensitieve narcisten hebben meestal een achtergrond van verlies, verwaarlozing en trauma. Maar dat de sensitieve narcist er in wezen niet werkelijk iets aan doet om diens tragische wonden te helen en zijn talenten écht in de wereld neer te zetten, gaat soms pas na jaren opvallen. Ze hebben altijd wel een reden om niet echt aan zichzelf te werken, of doen alsof… zonder resultaat. Ze hebben op een subtiele manier het slachtofferschap tot kunstvorm verheven. Met zijn noodlijdende dynamiek trekt de sensitieve narcist ondertussen wel alle aandacht naar zich toe: van een partner, een kind of een heel gezin. Alles draait om de narcist.

Codependentie

Codependentie is een psychische aandoening waarbij iemand zijn eigenwaarde volledig afhankelijk maakt van de bevestiging en goedkeuring van andere mensen. Een codependent heeft in zijn jeugd nooit geleerd hoe hij zijn eigenwaarde uit zichzelf kan halen en is van andere mensen afhankelijk hiervoor. Codependentie werkt als een verslaving: iemand die eraan lijdt, zal steeds meer bevestiging van zijn omgeving nodig hebben om zich goed over zichzelf te voelen. Mensen die codependentie ontwikkelen, groeien vaak op in een gezin met één of twee narcistische ouders, met zeer destructieve gevolgen.

Narcistisch Slachtoffer Syndroom

Narcistische mishandeling heeft een diepe impact en kan resulteren in Narcistische Slachtoffer Syndroom. Het is lastig, uitdagend maar noodzakelijk om op een dieper niveau naar jezelf te kijken en te onderzoeken welke schade je hebt opgelopen.

Loslaten van narcistische ouder(s) / partner

Om narcistische ouder(s) / partner te kunnen loslaten is het nodig om te rouwen over het verlies van de ouder / partner die je nooit hebt gehad. Rouwen over het feit dat je niet de ouder(s) / partner hebt gehad die je nodig had; degene die jou en jouw behoeften op de "eerste" plaats zette. Een deel van het rouwen vereist het loslaten van de fantasie dat je de narcistische ouder / partner kan veranderen en dat deze je uiteindelijk kan geven wat je nodig hebt.