• Maatwerk
  • Betrokken en deskundige hulp

Trauma

Trauma verwerken | Praktijk Hart vs Brein

Trauma

Een trauma kan ontstaan wanneer iemand één of meerdere schokkende gebeurtenissen meemaakt, zoals een ernstig verkeersongeluk, een brand, het overlijden van een belangrijk persoon, seksueel misbruik of geweld. Een trauma ontstaat doordat de gebeurtenis(sen) niet goed verwerkt worden.

Een trauma uit zich in flashbacks, nachtmerries en angstgevoelens. Je bent moe, prikkelbaar en hebt concentratieproblemen.

Soorten trauma's

Er zijn twee verschillende soorten trauma’s.

  • Enkelvoudig trauma

Er is één keer iets gebeurd, bijvoorbeeld het overlijden van een ouder, een ongeluk of seksueel misbruik.

  • Meervoudig of complex trauma

Er gebeurt iets steeds opnieuw. Bijvoorbeeld extreme verwaarlozing, herhaald seksueel misbruik of terugkerend geweld in huis.

Signaal

Ook vanuit je lichaam kun je signalen krijgen. Het cortisolniveau (het stresshormoon) in je lichaam is verhoogd, waardoor je voortdurend in opperste staat van paraatheid verkeert. Dit gaat gepaard met een verhoogde bloeddruk, hartslag en ademfrequentie.

Wanneer het trauma zich openbaart verschilt per persoon. Dit kan kort na de gebeurtenis zijn, maar ook pas jaren later als je dacht alles verwerkt te hebben. Een trauma kan ieder moment in alle hevigheid losbarsten.

PTSS

Als het niet lukt om een trauma te verwerken en de psychische klachten niet overgaan, spreken we van PTSS (Post Traumatische Stress Stoornis). PTSS kan voorkomen op elke leeftijd en is te herkennen aan meerdere symptomen. Hoeveel van deze symptomen aanwezig zijn en hoe ernstig ze zijn, verschilt per persoon. In sommige gevallen hebben de symptomen te maken met angst. Maar je kunt ook te maken hebben met symptomen die bijvoorbeeld gelinkt zijn aan stemmingssymptomen, het niet meer ervaren van vreugde en boosheid of agressie. 

Kenmerkend aan een posttraumatische stressstoornis is dat traumatische ervaringen ongewild op verschillende manieren of momenten weer worden opgeroepen. Vaak ervaar je dan intense angst of paniek, omdat je het trauma als het ware opnieuw beleeft.

Psychische klachten die bij een trauma vaak voorkomen zijn:

  • Terugkerende, onvrijwillige en pijnlijke herinneringen aan de gebeurtenis
  • Nachtmerries
  • Flashbacks
  • Last hebben van prikkelbaarheid en woede-uitbarstingen
  • Roekeloos of zelfdestructief gedrag
  • Concentratieproblemen
  • Overdreven schrikachtig zijn
  • Altijd waakzaam zijn
  • Moeite hebben met in- of doorslapen of onrustig slapen
  • Een aanhoudende negatieve stemming hebben (zoals angst, boosheid, schuldgevoelens, schaamte)
  • Het gevoel hebben minder verbonden te zijn met anderen en je sociaal terugtrekken
  • Moeite hebben met het ervaren van positieve emoties (zoals geluk, tevredenheid of liefde)
  • Vermijdingsgedrag

Fases van traumaverwerking

Traumaverwerking kent drie verschillende fases. Hoe iedere fase er bij jou uitziet hangt af van de ernst en aard van jouw trauma en hoe jij bent als persoon.

Fase 1: Stabilisatie

In deze fase leer je beter omgaan met jouw gevoelens. Een stabiele situatie is bevorderlijk voor het herstel van jouw trauma. Hoe lang deze fase duurt hangt af van het soort trauma dat je hebt en de ernst ervan.

Fase 2: Verwerking

In de verwerkingsfase werk je door middel van therapie aan de onverwerkte gebeurtenis(sen) en emoties. Ook deze fase hangt af van de ernst en aard van jouw trauma.

Fase 3: Integratie

In de integratiefase leer je jouw traumatische ervaring een plekje te geven in de context van het dagelijks leven.

Therapie

Het uitgangspunt van cognitieve gedragstherapie op basis van ACT is dat gedachten invloed hebben op de manier waarop iemand zich voelt en gedraagt. Door die gedachten te veranderen zullen ook gevoelens en gedrag veranderen.

Het doel is om realistischer of evenwichtiger te leren denken. Ook na de therapie blijven vervelende dingen vervelend, maar je ziet ze niet meer als ‘ramp’.